Dzień Babci

Dzień Babci jest obchodzony w Polsce w dniu 21 stycznia. Babcię z wnukiem łączy więź pokrewieństwa. Z przepisów prawa rodzinnego wynika, że babcia:

  • może mieć zapewnione kontakty z wnukiem.
  • może łożyć alimenty na wnuka.
  • w pewnych sytuacjach staje się rodziną zastępczą.

Przepisy dotyczące kontaktów pomiędzy rodzicem a dzieckiem stosuje się odpowiednio do kontaktów babci z wnukiem. Oznacza to, że babcia może utrzymywać kontakt z wnukiem, czy to poprzez osobiste spotkania, czy też poprzez komunikację na odległość. W każdym razie forma tych kontaktów powinna uwzględniać dobro dziecka.

Prawo do poszanowania życia rodzinnego dziadków w stosunku do wnuków oznacza przede wszystkim prawo do utrzymywania normalnych relacji dziadków z wnukami poprzez kontakt, nawet jeśli kontakt ten odbywa się zwykle za zgodą osoby sprawującej władzę rodzicielską (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 5.03.2019 r. w sprawie 38201/16).

Jeśli chodzi o alimenty od babci na wnuka, to obowiązek ten może powstać w następujących przypadkach:

  • gdy nie ma osoby zobowiązanej do alimentów w bliższej kolejności.
  • kiedy zobowiązana osoba w bliższej kolejności nie jest w stanie wykonywać alimentów.
  • gdy uzyskanie od zobowiązanej osoby alimentów jest niemożliwe lub łączy się z nadmiernymi trudnościami.

Obowiązek alimentacyjny babki nie polega na przerzuceniu na nią niespełnionego obowiązku alimentacyjnego ojca dzieci, może ona bowiem być zobowiązana jedynie do takich świadczeń na jakie pozwalają jej możliwości majątkowe, przy uwzględnieniu również jej usprawiedliwionych potrzeb (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 8.10.1976 r. w sprawie sygn. akt  III CRN 205/76).

Natomiast babcia może sprawować pieczę zastępczą nad wnukiem. Jest to dopuszczalne w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców. Podstawą zastosowania wobec dziecka pieczy zastępczej jest orzeczenie sądu.

Ile kosztuje rozwód?

Ile kosztuje rozwód? Na koszty postępowania w sprawie o rozwód składają się opłaty oraz wydatki. Do tego trzeba doliczyć także honorarium adwokata. W związku z tym, że każda sprawa jest inna, nie da się jednoznacznie odpowiedzieć, ile kosztuje rozwód. Można te koszty jedynie oszacować.

Koszty obciążają w pierwszej kolejności stronę, która składa do sądu pismo podlegające opłacie. Ponadto należy uiścić wydatki związane z czynnościami, które są następstwem złożonego pozwu.

Zaczynając do początku, to opłata od pozwu w sprawie rozwodowej wynosi 600 zł. Taka sama opłata jest przewidziana dla pozwu w sprawie o separację.

Jeśli pozew zawiera wniosek o udzielenie zabezpieczenia to wniosek ten nie podlega opłacie. Natomiast wszelkie wnioski dotyczące zabezpieczenia, które składane są w trakcie postępowania, podlegają opłacie w wysokości 100 zł.

W toku postępowania rozwodowego sprawa może zostać skierowania do mediacji. Mediacja jest odpłatna. Jej koszt w sprawie rozwodowej to minimum 150 zł za jedno spotkanie z mediatorem. Poza tym sąd może zlecić sporządzenie wywiadu przez kuratora sądowego. Związane jest to zaliczką w wysokości około 50 zł.

Za wezwanie świadka sąd powinien pobrać opłatę w wysokości 100 zł od każdej wzywanej osoby. Jeśli doręczenie pozwu nie jest możliwe przez sąd to należy skorzystać w tym celu z komornika. Czynności te także podlegają opłacie. Poza tym opłacie podlega wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Opłata ta wynosi 100 zł.

W wyroku kończącym sprawę sąd rozstrzyga o kosztach poniesionych przez strony. Co do zasady to strona przegrywająca zwraca koszty stronie wygrywającej. Od tej zasady są oczywiście wyjątki.

Sąd rozlicza koszty poniesione przez stronę, które są związane z korzystaniem z pomocy prawnej świadczonej przez adwokata.

Wysokość kosztów, które rozlicza sąd, jest ograniczona. Ograniczenia te wynikają z treści przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Stawka minimalna za prowadzenie sprawy o rozwód wynosi 720 zł. Stawkę minimalną można podwyższyć sześciokrotnie.

Wysokość honorarium adwokackiego określa umowa zawarta pomiędzy pełnomocnikiem a klientem. Wynagrodzenie to może być kształtowane:

  • jako ryczałt za za prowadzenie sprawy.
  • w oparciu o czas pracy adwokata.
  • w sposób mieszany.

Na wysokość honorarium adwokackiego wpływa charakter sprawy. Jeśli zatem w sprawie będzie więcej rozpraw, to także wynagrodzenie pełnomocnika będzie wyższe.

Mandat dla dziecka

Mandat dla dziecka to ostatnio modny slogan publicystyczny. Jest to związane z wejściem w życie od 1 stycznia 2022 r. zmian w prawie wykroczeń.

Przede wszystkim podwyższono zagrożenie grzywną za wykroczenia związane z ruchem drogowym. Na przykład za tzw. kolizję drogową mandat może wynieść 1.500 zł. Natomiast trzeba zaznaczyć, że dziecko w zasadzie nie może ponosić odpowiedzialności za wykroczenie.

Art. 8 Kodeksu wykroczeń

Na zasadach określonych w niniejszej ustawie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu lat 17.

Przepis ten oznacza, że za wykroczenie odpowiada osoba, która ukończyła 17 lat. Wiek ten odnosi się do czasu działania lub zaniechania sprawy. Można z dużym uproszczeniem stwierdzić, że ten, kto popełnia czyn zabroniony przed ukończeniem lat 17, to nieletni. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Natomiast, żeby jeszcze bardziej skomplikować sytuację, to trzeba odróżniać nieletniego od małoletniego.

W każdym razie nieletni po ukończeniu lat 13 i przed ukończeniem lat 17 odpowiada na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Nie ma zatem możliwości aby doszło do sytuacji nałożenia mandatu dla dziecka. W takiej sytuacji sprawa może trafić do sądu. Oczywiście, że nadal obowiązują przepisy dotyczące karty rowerowej. Jest ona wydawana dla uczniów szkół podstawowych.

Mandat dla dziecka okazuje się zatem tylko nośnym hasłem informacyjnym. Wynika, że zawsze należy weryfikować wiadomości u wiarygodnego źródła. W sprawach o wykroczenia można korzystać z pomocy obrońcy, którym może być adwokat. Podobnie jest w sprawach nieletnich.

Odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności

Odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności polega na prolongowaniu wykonania kary. Uregulowanie dotyczące tej kwestii znajduje się w przepisach kodeksu karnego wykonawczego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na formy wykonywania kary ograniczenia wolności, którymi są na przykład:

  • obowiązek wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne.
  • potrącanie części wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym z przeznaczeniem tej należności na cel społeczny.

Dodać należy, że w czasie odbywania kary ograniczenia wolności skazany:

  • nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu.
  • ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

    Odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności dopuszczalne jest, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze odbywania tej kary.

    W celu uzyskania odroczenia należy złożyć stosowny wniosek. Jest to sprawa z zakresu prawa karnego wykonawczego. Skazany może korzystać z pomocy obrońcy. Obrońcą może być adwokat. Poza tym wniosek ten podlega opłacie. Sąd może udzielić odroczenia wykonania kary, jeśli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Okres odroczenia nie może przekraczać 6 miesięcy.

    Osadzenie celem odbycia kary pozbawienia wolności zawsze wywołuje pewne ujemne konsekwencje dla rodziny skazanego. Nie można jednak zapomnieć, iż są to naturalne konsekwencje izolacji więziennej. Osoba popełniająca przestępstwa musi liczyć się z tym, że będzie musiała ponieść za swoje czyny przewidzianą prawem karę, która może stanowić dolegliwość nie tylko dla niej, ale również dla jej rodziny (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12.12.2007 r. w sprawie sygn. akt II AKzw 939/07).

    Sąd może odwołać odroczenie wykonania kary:

    • w razie ustania przyczyny, dla której zostało udzielone.
    • gdy skazany nie korzysta z odroczenia kary zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone.
    • kiedy skazany rażąco narusza porządek prawny.

    Zaduszki

    Zaduszki to czas, kiedy odwiedzamy cmentarze oraz groby bliskich. Nawet taki czas zadumy nad przemijaniem ma swoje odzwierciedlenie w przepisach. Zaduszki zatem moją swoje odzwierciedlenie w przepisach. 

    Przede wszystkim występuje takie pojęcie jak prawo do grobu. Charakter prawa do grobu jest niejednoznaczny. Prawo do grobu jest związane z prawem do pochówku. Oba te prawa zalicza się do kategorii dóbr osobistych.

    Przepisy dotyczące cmentarzy zostały zawarte w ustawie  z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Ustawa wyróżnia groby:

    • ziemne.
    • murowane.
    • rodzinne.
    • katakumby.
    • kolumbaria.

    Natomiast sam grób (na przykład murowany) trwale związany z gruntem, nie stanowi przedmiotu odrębnej własności od nieruchomości.

    Prawo do pochowania zwłok osoby zmarłej w określonym miejscu mogą realizować osoby bliskie. Przy czym wola zmarłego powinna być decydująca. Jeżeli zmarły nie wyraził woli dotyczącej miejsca pochowania, to osoby uprawnione powinny podjąć zgodną decyzję.

    O miejscu grobu decyduje ten bliski, który działa najbardziej w zgodzie z wolą zmarłego (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 19.11.2020 r., sygn. akt II CSK 30/19).

    Prawo do grobu obejmuje szereg uprawnień przysługujących osobom, dla których kult pamięci osoby zmarłej, pochowanej w grobie, jest ich własnym dobrem osobistym. Niemniej jednak uprawnienia te mogą przysługiwać więcej niż jednej osobie. W razie rozbieżności stanowisk osoby te mogę zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie tej kolizji jest uzależnione od okoliczności danej sprawy. Ma na to wpływ przede przede wszystkim charakter więzi osób uprawnionych z osobą zmarłą.

    Co więcej za życia można można domagać się ustalenia, czy dana żyjąca osoba ma prawo do wyboru miejsca własnego pochowania przed prawami innej osoby.

    Nie można zapominać, że grób jako miejsce spoczynku zmarłego pozostaje też pod ochroną prawa karnego.

    Zmiana czasu na zimowy

    Zmiana czasu na zimowy nastąpi w najbliższą z soboty na niedzielę. Wtedy zmieniamy wskazania zegarów z godziny 3 na godzinę 2. Termin zmiany czasu wynika z treści Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów.  Rozporządzenie to wydano na podstawie przepisów ustawy o czasie urzędowym na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta wprowadziła pojęcie czasu urzędowego oraz możliwość jego cyklicznej zmiany.

    Dodać należy, że na terenie państw Unii Europejskiej zmiana czasy wynika z przepisów dyrektywy w sprawie ustaleń dotyczących czasu letniego.

    Zmiana czasu na zimowy ma nie tylko wpływ na działanie zegarków. Należy pamiętać, że wynagrodzenie, które należy się pracownikowi, uzależnione jest od liczby faktycznie przepracowanych godzin. Zmiana czasu ma to znaczenie, że pracownik świadczący pracę podczas tej zmiany będzie pracował na przykład 9 godzin zamiast 8. Za taką liczbę godzin powinien on otrzymać wynagrodzenie.

    Upływ czasu ma też wpływ na inne zdarzenia prawne. Na przykład po upływie czasu może dojść do nabycia własności poprzez zasiedzenie. Należy w tym przypadku posiadać rzecz przez odpowiedni okres. Kolejny przykład związany jest z obliczaniem wieku człowieka. Zmienia się  on z rozpoczęciem dnia wyznaczonego datą urodzin. Osoba, która urodziła się na przykład 5 marca kończy kolejny rok życia o północy z 4 na 5 marca.

    Stosownie do dyspozycji art. 112 zdanie drugie kc przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa nie z końcem ostatniego dnia, lecz z jego początkiem (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Pracy z dnia 26.11.2013 r. w sprawie sygn. akt I UK 297/13).

    Prowadzenie auta po narkotykach

    Prowadzenie auta po narkotykach to popularne określenie przestępstwa, które polega na kierowaniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym (ale też wodnym lub powietrznym) pod wpływem środka odurzającego. Jest to przestępstwo, którego popełnienie skutkuje ponoszeniem odpowiedzialności karnej.

    Pojęcie środka odurzającego dotyczy nie tylko środków opisanych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Dotyczy to też innych substancji, których działanie na układ nerwowy, powoduje obniżenie sprawności kierowcy.

    Sąd, który rozpoznaje sprawę o takiego rodzaju przestępstwo powinien ustalić, czy środek ten miał realny wpływ na sprawność psychomotoryczną kierującego. Wpływ ten powinien być podobny, jak w sytuacji znajdowania się pod wpływem alkoholu.

    Niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii. Co istotne to nie kryterium ilościowego stężenia środka odurzającego wpływa na ocenę, czy sprawca znajdował się w stanie pod wpływem środka odurzającego. Ważniejsze jest kryterium indywidualnego oddziaływania na konkretnego sprawcę.

    Należy zatem nie tylko stwierdzić występowanie takiego środka w organizmie osoby kierującej pojazdem. Trzeba też określić, czy środek ten wpłynął na zachowanie kierującego w stopniu podobnym jak alkohol.

    Oskarżony zrealizował znamiona przypisanego mu przestępstwa z art. 178a § 1 kk, albowiem prowadził pojazd mechaniczny znajdując się pod wpływem środka odurzającego, tj. kanabinnoli, a jego sprawność psychomotoryczna zgodnie z opinią biegłego z zakresu toksykologii była ograniczona w stopniu, jaki powoduje alkohol w stężeniu powyżej 0,5 promila (wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 20.11.2018 r., sygn. akt II K 621/18).

    Prowadzenie auta po narkotykach jest zatem nie tylko niebezpiecznie, ale stanowi czyn zagrożony karą. Niemniej jednak każdy oskarżony ma prawo do obrony. Elementem tego prawa jest możliwość skorzystania z pomocy obrońcy. Obrońcą w postępowaniu karnym może być adwokat.

    Rozwód czyli walka o wszystko

    Rozwód czyli walka o wszystko. Wiele aspektów składa się na to, że sprawy rozwodowe należą do skomplikowanych.

    Przede wszystkim w postępowaniu rozwodowym można domagać się ustalenia winy rozkładu pożycia. Przypisanie winy rozkładu pożycia może być najczęściej skutkiem naruszenia osobistych lub majątkowych obowiązków małżonków. Jako przykłady zdarzeń pozwalających na przypisanie winy wymienia się:

    • zdradę.
    • nadużywanie alkoholu.
    • opuszczenie współmałżonka.
    • stosowanie przemocy domowej
    • nielojalność, naganny stosunek do członków rodziny.

    W konsekwencji uznania przez sąd, że jeden z małżonków ponosi wyłączną winę w rozkładzie pożycia może być zasądzenie alimentów na rzecz małżonka niewinnego. Dodatkowo należy ustalić, że rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego.

    Poza kwestią winy w sprawie o rozwód, gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, dochodzą kwestię związane z władzą rodzicielską, alimentami, a także wykonywaniem kontaktów. Można to ująć w ten sposób, że do sprawy dorosłych małżonków dochodzą trzy sprawy rodzinne, którymi normalnie zajmuje się sąd rejonowy. Poza tym w tym zakresie konieczne może być udzielenie zabezpieczeń przez sąd w postępowaniu o rozwód.

    Do tego mogą dochodzić kwestie związane z mieszkaniem małżonków i ich majątkiem. W wyroku rozwodowym dopuszczalne jest orzeczenie o sposobie korzystania z mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. Poza tym można orzec eksmisję małżonka, którego zachowanie uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

    Oznacza to, że slogan – rozwód walka o wszystko – nie jest pustym hasłem. Bez adwokata, który specjalizuje się w prowadzeniu spraw rozwodowych może być trudno uzyskać satysfakcjonujące orzeczenie.

    Dzień Kundelka

    Dzień Kundelka przypada na 25 października każdego roku. Za tą niewinną rocznicą kryje się całkiem poważna ustawa. Otóż ustawa o ochronie zwierząt została podpisana 21 sierpnia 1997 r.  Zaczęła ona obowiązywać od 24 października tego samego roku. Natomiast następnego dnia obchodzony jest Dzień Ustawy o Ochronie Zwierząt.

    Zgodnie z przepisami tej ustawy zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek zaś jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

    Paradoksalny jest natomiast przepis, który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy.

    Oznacza to, że zwierzę raz nie jest rzeczą, a raz nią jest.

    Jakkolwiek zwierzęta nadal pozostają w sferze stosunków prawnych jedynie przedmiotami prawa, są to jednak przedmioty szczególne, korzystające z ochrony prawnej wynikającej z obowiązków człowieka wobec zwierząt w zakresie poszanowania, ochrony i godnego traktowania (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 20 października 2011 r. w sprawie sygn. akt III KK 159/11).

    Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania. Zabrania się znęcania nad zwierzętami. Za znęcanie uważane jest na przykład porzucanie zwierzęcia. Właściciel nie może porzucać psa.

    Za naruszenie przepisów dotyczących ochrony praw zwierząt można ponosić odpowiedzialność karną. Natomiast prawa pokrzywdzonego może wykonywać organizacja społeczna, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.

    Na szczęście Dzień Kundelka można świętować bez żadnej ustawy, czy też pozwolenia. Co więcej można go celebrować każdego dnia.

    Nowe przepisy drogowe

    Nowe przepisy drogowe obowiązują od 1 czerwca 2021 r. Zmiany dotyczą kwestii dotyczących: ruchu pieszych, dopuszczalnej prędkości oraz zachowania bezpiecznego odstępu.

    Przede wszystkim pieszy, który wchodzi na jezdnię, czy też przez nią przechodzący jest obowiązany zachować szczególną ostrożność. Natomiast pieszy, który znajduje się na przejściu dla pieszych, ma pierwszeństwo przed pojazdem. Pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju.
    Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany:
    • zachować szczególną ostrożność,
    • zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego,
    • ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście.
    Zabronione zostało korzystanie przez pieszego z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia, przechodzenia przez jezdnię lub torowisko – w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych. Dotyczy to też sytuacji, gdy pieszy korzysta z przejścia dla pieszych.
    Prędkość dopuszczalna pojazdu  na obszarze zabudowanym wynosi 50 km/h. Prędkość ta jest niezależna od pory dnia.
    Podczas przejazdu autostradą, czy też drogą ekspresową należy zachować minimalny odstęp pomiędzy pojazdami, które są na tym samym pasie ruchu. W nowych przepisach odstęp ten został określony jako nie mniejszy niż połowa liczby określającej prędkość pojazdu, którym porusza się kierujący, wyrażonej w kilometrach na godzinę. Odstęp ten wyraża się w metrach. Przepis nie ma zastosowania podczas wyprzedzania.
    Nowe przepisy drogowe mają w zamierzeniu poprawić bezpieczeństwo pieszych, ale też dotyczą ruchu pojazdów na autostradach. Więcej na ten temat znajduje się na stronie Ministerstwa Infrastruktury.
    Ponad 95% pieszych ma szanse przeżyć wypadek przy prędkości uderzenia przez pojazd mniejszej niż 30 km/h, a szanse te bardzo spadają, gdy prędkość pojazdu uderzającego w pieszego jest większa od 50 km/h.
    Adwokat Roman Gładysz, Kancelaria Adwokacka w Opolu, zajmuje się sprawami dotyczącymi prawa o ruchu drogowym.